Претседателот на Собранието на Северна Македонија, Африм Гаши, ја обнови националната дебата за јазичната рамноправност, тврдејќи дека албанскиот јазик сè уште нема постигнато статус на функционална еднаквост со македонскиот јазик. Неговите коментари доаѓаат во време на постојани тензии околу имплементацијата на Законот за употреба на јазиците.

Клучни загрижености

За време на своето обраќање, Гаши истакна дека иако уставната рамка овозможува употреба на јазиците што ги зборуваат најмалку 20% од населението, секојдневната реалност во државните институции е поинаква. Клучните прашања вклучуваат:

  • Институционален отпор: Постојано одбивање од страна на различни државни органи да спроведуваат административни процеси, како што се правосудните испити, на албански јазик.
  • Пропусти во имплементацијата: Недоследна примена на законот низ различните министерства, што создава фрагментирано искуство за граѓаните што зборуваат албански.
  • Функционална нееднаквост: Недостаток на ресурси и политичка волја да се обезбеди сите јавни услуги да бидат навистина двојазични, како што е предвидено со Охридскиот рамковен договор.

„Моменталната состојба со употребата на јазиците не одразува ниво на вистинска, функционална еднаквост. Гледаме постојани институционални бариери кои спречуваат албанскиот јазик да се третира со иста тежина како македонскиот во нашите јавни и судски сфери“, изјави Гаши.

Политички контекст

Статусот на албанскиот јазик останува една од најчувствителните теми во политиката на Северна Македонија. Од донесувањето на Законот за употреба на јазиците, земјата се соочува со комплексни предизвици во интегрирањето на двојазичноста во судството, полицијата и општата администрација. Додека албанските политички партии продолжуваат да се залагаат за целосна и непречена употреба на јазикот, некои политички фракции тврдат дека актуелните имплементации веќе ги надминуваат уставните мандати или создаваат непотребни административни оптоварувања. Во јуни 2026 година, ова прашање останува централна точка на спор во законодавниот и јавниот дискурс во земјата.